خوانش دراماتیک فلسفه

این یادداشت کوتاه به مثابه مقدمه‌ای تفسیری خواهد بود بر مجموعه ‌یادداشت‌هایی که قصد داریم تحت عنوان «درآمدی بر فهم دیالوگ‌های افلاطون» منتشر کنیم. دلیل این انتخاب نیز بیشتر به نقش بنیان‌گذاری سقراطِ افلاطونی، در تأسیس آنچه ما اکنون «فلسفهٔ سیاسی» می‌نامیم، برمی‌گردد. در این سلسله‌یادداشت‌ها می‌کوشیم تا با بهره‌گیری از شیوهٔ تفسیری لئو اشتراوس […]

اهواز

تاریخچه ظاهراً، اهواز در دوران پیش از اسلام شهر آباد و رشدیافته‌ای بوده که یا با شهر Aginis- شهری که جغرافی‌دانان یونانی بدان اشاره کرده‌اند- مطابق بوده، و یا با Tareiana ای که نامش در اسناد هخامنشی آورده شده؛ شهری که جادهٔ شاهی شوش به تخت جمشید و مرکز فارس از آنجا و از روی […]

شرحی بر فصل نخست پولیتیا – بخش دوم

این نوشته مقالهٔ دوم رشته‌مقالاتی دربارهٔ پولیتیا است. مقالهٔ نخست زیر نام «پیش‌درآمدی بر فهم و تفسیر پولیتیای افلاطون» در شمارهٔ نخست شهریور نشر یافته است. مکان دیالوگ مکانِ گفت‌وگو عرصهٔ خصوصی است، نه در درون پولیس. در خانهٔ کفالوس است که شهروندِ آتن نیست. بیگانه‌ای است مقیم آتن که بیرون از شهر خانه‌ دارد […]

زمین سوخته: روایتی از خوزستان سوخته

«وقتی این کتاب [زمین سوخته] را می‌نوشتم، می‌دانستم که بعدها بهتر شناخته خواهد شد. منتشر که شد، کسانی به عنوان کاری کم‌ارزش از آن یاد کردند. می‌دانستم حسش نکرده‌اند. درون ماجرا بودند و گرم بودند. باید به خود می‌آمدند تا درد را بفهمند. می‌دانم که این کتاب، ده بیست سال دیگر معنای دیگری پیدا خواهد […]

بررسی اشتراکات اسطوره‌ای و مذهبی صابئین مندایی با سایر ادیان

صابئین مندایی قومی یکتاپرست، اهل کتاب و پیرو آیین حضرت یحیی (ع) هستند. یهودیانْ این قوم را با جنگ و فشار مذهبی به مهاجرت وادار کردند و از نواحی رود اردن راندند. به خاطر وجود آزادی مذهبی در عصر اشکانی و نیز وجود رودخانه‌های عمیق و فراوان مانند کرخه و کارون در منطقهٔ خوزستان، آنان […]

گویش‌های خوزستان

گویش‎های محلی خوزستان، مانند گویش‌های دیگر نقاط ایران، تحت فشار شدید زبان معیار قرار دارند. افزایش سطح سواد، گسترش رسانه‎های جمعی از جمله اینترنت و رشد اقتصادی، عواملی هستند که وجود آن‌ها را تهدید می‎کنند. مورد اخیر باعث یکجانشینی عشایر، مهاجرت از روستا به شهر و مهاجرت گسترده به استان‌های پرجمعیت از سایر مناطق کشور […]

«ایران»، مفهومی ملّی و میهنی

محمد محبی – یکی از بهانه‌های مهم ایران‌ستیزان برای تخفیف و انکار مفهوم ایران، اطلاعیه ۶ دی ۱۳۱۳ دولت وقت ایران است. در این اطلاعیه از کشورهای مختلف جهان خواسته شد که در مکاتبات رسمی خود با کشور ایران، فقط از کلمه «ایران» استفاده کنند و از کلماتی چون پارس، پرشیا و … استفاده نکنند. دلیل آن هم کاملاً روشن است: سرزمین ایران از دیرباز نام‌های گوناگون داشت.

پیش‌درآمدی بر فهم و تفسیر پولیتِیای افلاطون

امین سوفیامهر – ولیتیا آغاز فلسفه سیاسی است: یعنی اندیشیدن به فضیلت‌مند‌ترین شیوه زندگیِ زیست سیاسی و زیست فلسفیِ ممکن و مطلوب در «شهر» و هر بغرنجی که به این پرسش بنیادین مربوط ‌شود. از آنجا که این پرسش‌ بنیادین است، و محدود و محصور به هیچ دوره‌ تاریخی خاصی نیست، رویکرد تاریخ‌گرایانه به پولیتیا نابسنده است. عموم رویکردهای تاریخ‌گرایانه، تنها آموختن درباره گذشتگان را مطلوب و ممکن می‌دانند و آموختن از آنان را نامطلوب و ناممکن. البته که این دیدِ تک‌سویه، ساده‌انگاری گذشته و پیچیدگی‌های آن است و مبتنی بر نگاه خطی به تاریخ.

تعاریف دانشنامه ایرانیکا از هویت ایرانی

افشین متین عسگری – برای نشان دادن تأثیر مباحث تجدیدنظرطلبان، می‌توان یادداشت سال ۲۰۰۵ یارشاطر در باب «ایران» را در نظر گرفت که در آن، کماکان از مفاهیمی مانند «ملی‌گرایی هخامنشی» استفاده می‌کند؛ اما بسیار کم و با صلاحیت بیشتر: «هخامنشیان به اینکه خود را آریایی و پارسی می‌نامیدند افتخار می‌کردند؛ اما نه دین شخصی و نه ملی‌گرایی‌شان، تأثیری در حکمرانی امپراتوری آنان نداشت»

ایرانشهر؛ از قلمرو تا فرهنگ 

تورج دریایی – ایرانشهر نام قلمروی است که اردشیر بابکان، اولین شاه ساسانی، بر آن حکومت می‌کرد. البته اردشیر بابکان، از همان ابتدا، به عنوان شاهنشاه ایران و پادشاه ایرانیان روی کار آمد. یعنی، از پیش، مفهوم ایران به عنوان سرزمینی که عده‌ای با نام ایرانی در آن زندگی می‌کنند، در تفکر و ذهنیت آن زمان وجود داشته است و در زمان ساسانیان نیز، همچنان، ادامه پیدا می‌کند.